Ποια είναι η αλήθεια;

Ακόμα και αν ο κ. Κ. Καραμανλής έλεγε την αλήθεια, είναι τόσο θορυβώδης η κατάρρευση της εμπιστοσύνης την οποία μέχρι πρότινος απολάμβανε το «ισχυρό χαρτί» της απερχόμενης κυβέρνησης, ώστε ίσως ούτε αυτή να γινόταν πιστευτή. Αλλά, δεν τη λέει.

Ο κ. Καραμανλής επαναλαμβάνει ένα φραστικό σχήμα. Οτι, δήθεν, η οικονομική διαχείριση ήταν πολύ καλή (ίσως με κάποιες ατέλειες και καθυστερήσεις...) μέχρι την εκδήλωση της διεθνούς κρίσης. Η αλήθεια είναι ότι επιχειρεί να ξαναγράψει την (τόσο νωπή!..) ιστορία.

Η κρίση ξέσπασε στα τέλη του 2008 και επηρέασε την οικονομική διαχείριση το 2009. Ομως, πριν από την κρίση, στην 5ετία 2004-2008, οι αριθμοί λένε άλλες αλήθειες από εκείνες του πρωθυπουργού, τις εξής: (α) Το δημόσιο χρέος σημείωνε μέση ετήσια αύξηση 12 δισ. ευρώ, (β) «γράφαμε» δημόσιο έλλειμμα 10 δισ. ευρώ κατ’ έτος, (γ) αυξανόταν ο δανεισμός των ιδιωτών 27 δισ. ευρώ κάθε χρόνο και (δ) επιβαρύναμε τον λογαριασμό εξωτερικών συναλλαγών με 5 δισ. ευρώ.

Ετσι, στο τέλος του 2008, το δημόσιο χρέος ήταν 232 δισ. ευρώ, το ιδιωτικό χρέος 250 δισ. ευρώ (δηλαδή, βρεθήκαμε χρεωμένοι με 482 δισ. ευρώ, ποσό που ισούται με δύο φορές το ΑΕΠ...), ενώ το έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών εκτινάχθηκε σε 35 δισ. ευρώ - ίσο με το 14,4% του ΑΕΠ, από 6,4% που ήταν το 2004.

Η αποδιοργάνωση ήταν πλήρης - προ διεθνούς κρίσεως. Αυτή είναι η πραγματικότητα.

Ο κ. Καραμανλής προσφεύγει σε ένα δεύτερο φραστικό σχήμα. Οτι, δήθεν, για το χρέος ευθύνονται αποκλειστικά οι προηγούμενες κυβερνήσεις, αυτός απλώς το κληρονόμησε, ως όφειλε πλήρωνε τους τόκους κι έτσι, το χρέος αυξήθηκε παρά την αυστηρή διαχείριση που ο ίδιος επέβαλε.

• Πόσο αυστηρή;

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, οι πρωτογενείς δαπάνες του κράτους (δηλαδή μετά την αφαίρεση των περίφημων τόκων...) στα τέλη του 2003 ήταν 31,3 δισ. ευρώ αλλά στα τέλη του 2009 φθάνουν τα 54 δισ. ευρώ. Αυξήθηκαν κατά 72%!

Ειδικά οι μισθολογικές δαπάνες στην κεντρική διοίκηση, στα υπουργεία, από 13,2 δισ. ευρώ στα τέλη του 2003, φθάνουν σήμερα στα 21,6 δισ. ευρώ. Αυξήθηκαν κατά 64%!

Γιατί αυξήθηκαν τόσο, όταν μάλιστα ο σωρευτικός πληθωρισμός αυτά τα χρόνια δεν ξεπέρασε το 19%; Ασφαλώς, δεν δόθηκαν αυξήσεις 64% στους υπαλλήλους. Τα κονδύλια μισθοδοσίας εκτινάχθησαν λόγω της ιδιάζουσας «επανίδρυσης». Οπως έχει καταγγελθεί στην Βουλή, μέσα στην 5ετία έγιναν 100.000 προσλήψεις και δημιουργήθηκαν επιπλέον 400 επιτροπές. Το κράτος που θα μειωνόταν, επεκτάθηκε. Τα 10 δισ. ευρώ που θα εξοικονομούντο από τη σπατάλη μεταλλάχθηκαν σε δεκάδες δισ. που χρηματοδότησαν το πελατειακό σύστημα και τη σπατάλη.

• Θυμίζουμε δύο στοιχεία:

Πρώτον, το 2007 είχε προϋπολογιστεί ότι το δημόσιο έλλειμμα θα ήταν 2,4% του ΑΕΠ. Εκτινάχθηκε στο 3,5% του ΑΕΠ. Ετσι, μόλις είχαμε βγει από τη λεγόμενη ευρωπαϊκή επιτήρηση, ξεπεράσαμε το κρίσιμο όριο και ξαναμπήκαμε. Δεν έφταιγε η διεθνής κρίση.

Δεύτερον, το 2008 είχε προϋπολογιστεί ότι το δημόσιο έλλειμμα θα ήταν 1,6% του ΑΕΠ. Στα τέλη του έτους, τον Δεκέμβριο 2008, αναθεωρήθηκε στο 2,5% του ΑΕΠ. Τον Ιούνιο, εφέτος, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέληξε ότι το δημόσιο έλλειμμα το 2008 ήταν 5% του ΑΕΠ - χωρίς να φταίει η διεθνής κρίση, η οποία μας επηρεάζει από φέτος.

Με δυο λόγια, η διεθνής κρίση επιδείνωσε ένα εκρηκτικό μείγμα προβλημάτων που είχε προκύψει από μια άθλια δημοσιονομική διαχείριση. Τα άλλα, είναι μια εικονική πραγματικότητα - αυτή είναι η αλήθεια.

• Του Κωστα Kαλλιτση, Καθημερινή, 23/09/2009

Η κρίση δεν πέρασε από το ντιμπέιτ

Για δες καιρό που διάλεξε να αποκτήσει ονοματεπώνυμο η οικονομική κρίση. Το πρωί της ιστορικής ημέρας που εκατοντάδες χιλιάδες τηλεθεατές θα έπαιρναν θέση μπροστά στις τηλεοράσεις για να παρακολουθήσουν το πολυθρύλητο ντιμπέιτ των έξι αρχηγών, δύο ειδήσεις έριξαν ξαφνικά βαριά τη σκιά τους στην πολιτικη σκηνή: Το λουκέτο σε πέντε ασφαλιστικές εταιρείες, το οποίο άφησε άστεγους και άνεργους πάνω από 600 ανθρώπους, και η νέα απειλή του γερμανικού ομίλου Thyssen Krupp, ο οποίος έθεσε θέμα παραμονής του στα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά, προκαλώντας ρίγη αγωνίας στους 1.400 εργαζομένους σε αυτά.

Υποτίθεται ότι το διακύβευμα αυτών των εκλογών είναι η οικονομική κρίση και τα σχέδια για την αντιμετώπισή της. Και όμως. Διασταύρωναν και ξαναδιασταύρωναν επί τρεισήμισι ώρες τα ξίφη τους οι πολιτικοί αρχηγοί -κυρίως των δύο κομμάτων, αλλά όχι μόνο- και μία τόση δα αναφορά στους εκατοντάδες απολυμένους δεν έκαναν. Ούτε καν η γ. γ. του ΚΚΕ Αλ. Παπαρήγα, η οποία εξάντλησε την προσπάθεια για να πείσει ότι οι ιδιοκτήτες μικροαυθαιρέτων -ακόμη και αν έχουν φτιάξει πολιτείες ολόκληρες στις κοίτες των ποταμών- κανουν λιγότερο κακό στο περιβάλλον από όσους χτίζουν παράνομες βίλες. Ο πρωθυπουργός ζητούσε επιμόνως -πλην μάταια- από τον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης να πληροφορηθεί τι εννοεί όταν εξαγγέλλει ενιαία φορολογική κλίμακα. Και ο κ. Παπανδρέου απαντούσε μονότονα ότι το δικό του φορολογικό σύστημα είναι πιο ορθολογικό και δίκαιο από ό, τι το ισχύον. Δηλαδή, η διαχείριση της πρωτόγνωρης, συγκλονιστικής οικονομικής κρίσης εξαντλείται στο φορολογικό μοντέλο που θα επιλεγεί; Δηλαδή, αυτό είναι το βασικό πρόβλημα της χώρας μας; Ας υποθέσουμε ότι επιλέγεται το καλύτερο, το πιο ορθολογικό και δίκαιο σύστημα, που φορολογεί περισσότερο τους έχοντες και κατ’ απόλυτη αναλογία πραγματικού εισοδήματος τους μη έχοντες. Αρκεί αυτό; Ορθώς παρατήρησε ο πρωθυπουργός ότι ο μόνος εργοδότης που σίγουρα καταβάλλει τα χρωστούμενα στους εργαζομένους του είναι το Δημόσιο. Για να τα καταβάλει, όμως, πρέπει από κάπου να τα εισπράξει πρώτα. Και για να τα εισπράξει, πρέπει να υπάρχουν δουλειές στον ιδιωτικό τομέα. Δηλαδή, να διατηρηθούν οι υπάρχουσες θέσεις και ταυτοχρόνως να ανοίξουν νέες για να απορροφήσουν όσους έχασαν τις προηγούμενες ή βγαίνουν τώρα στην παραγωγή.

Είπε κάποιος από τους πολιτικούς αρχηγούς, περιλαμβανομένου και του κ. Καραμανλή που κατά δήλωσή του γνωρίζει καλύτερα από τον καθένα το βάθος και την έκταση του προβλήματος, πώς θα επιτευχθεί αυτός ο στόχος; Υπήρξε καμία αντιπαράθεση ουσίας μεταξύ των ηγετών για το μοντέλο ανάπτυξης που θα μας οδηγήσει στο μέλλον; Για το πώς θα ανακοπεί η αποβιομηχάνιση ή για τους τρόπους υπέρβασης του βούρκου της γραφειοκρατίας στον οποίο κολλάει κάθε πρόθεση για επένδυση κεφαλαίων στη χώρα μας; Είπε κανείς πώς θα αναστηλωθεί η ιδιωτική πρωτοβουλία ή πώς θα αυξηθούν οι εξαγωγές και θα μειωθούν οι εισαγωγές;

Ο αρχηγός του ΠΑΣΟΚ επανέλαβε δις ότι επί των κυβερνητικών ημερών του κόμματός του θα εγκατασταθεί σύστημα μηχανοργάνωσης στα νοσοκομεία. Μα, από τη δεκαετία του ’90 ακόμη υπάρχει σύστημα μηχανοργάνωσης στα νοσοκομεία, αλλά οι αλόγιστες σπατάλες ουδέποτε περιορίστηκαν. Και γιατί να περιοριστούν, δηλαδή; Μήπως χρειάζεται σύστημα μηχανοργάνωσης για να διαπιστώσει κανείς ότι τα δημόσια νοσοκομεία αγοράζουν τα ίδια μηχανήματα με τις ιδιωτικές κλινικές, αλλά σε διπλάσιες και τριπλάσιες τιμές; Και κάτι άλλο. Τα πολυθρύλητα εκατομμύρια που διοχέτευσε ο κ. Χριστοφοράκος στην πολιτική δεν θα φορολογηθούν ποτέ. Πόσο δύσκολο είναι να μάθει η πολιτεία πόσα μηχανήματα και έναντι ποίου τιμήματος δόθηκαν στα νοσοκομεία;

Εδώ δεν μπορούμε να κατακτήσουμε ούτε το στοιχειώδες: Οτι σε νευραλγικούς τομείς του Δημοσίου τα κριτήρια για την παραμονή ή μη των επικεφαλής θα έπρεπε να συνδέονται αποκλειστικά με την απόδοση, τα αποτελέσματα και τη χρηστή διαχείριση του δημοσίου χρήματος και όχι με την κομματική προέλευση ενός εκάστου. Αλλά αυτά είναι ψιλά γράμματα, σε έναν δημόσιο διάλογο που η ουσία χάνεται πίσω από προεκλογικά ιδεολογήματα και οι άνεργοι πίσω από τα ποσοστά της ανεργίας...

• Tης Ελλης Τριανταφυλλου, Καθημερινή, 23/09/2009